Investeren in een fund-of-funds: veel spreiding, weinig liquiditeit

Wat koopt u bij een fund-of-funds?

Een private-equityfonds koopt belangen in niet-beursgenoteerde ondernemingen. Een fund-of-funds zet daar een selectielaag boven: het investeert in meerdere van zulke fondsen, elk met eigen beheerders, regio’s en strategieën.

iSchematisch. Elk blokje is een onderliggend bedrijf of project.

U als investeerder

Fund-of-fundskiest de fondsen

• Fonds A
• Fonds B
• Fonds C
• Fonds D

Die spreiding vangt één mislukking op. Een slechte economische cyclus, dure waarderingen of een moeilijk exitklimaat raken wel alle fondsen tegelijk. Kijk ook in de fondsdocumenten waar uw geld juridisch terechtkomt, want namen als feederfonds of co-investmentfonds gebruikt niet elke aanbieder op dezelfde manier.

Hoe werken een commitment en capital calls?

U stort niet meteen alles. U belooft eerst een maximumbedrag, het commitment, en het fonds vraagt telkens een deel op wanneer het investeert of kosten betaalt: een capital call.

Uw commitment, jaar per jaar

Opgevraagd en gestortNog niet opgevraagd, klaar te houdeniSchematisch. Het ritme van de oproepen ligt niet vast.

1. Jaar 120% opgevraagd
2. Jaar 242% opgevraagd
3. Jaar 363% opgevraagd
4. Jaar 480% opgevraagd
5. Jaar 592% opgevraagd

Die oproepen komen vaak in de eerste drie tot vijf jaar. Het deel dat nog niet opgevraagd is, blijft een echte betalingsverplichting: wie te laat betaalt, riskeert boetes of het verlies van rechten in het fonds. Houd het dus beschikbaar, bijvoorbeeld op korte termijn belegd. Omdat die reserve vaak minder opbrengt, ligt uw rendement op het hele bedrag lager dan wat het fonds rapporteert. Dat verschil heet cash drag.

Wat is de J-curve?

Cumulatieve netto kasstroom voor de investeerder

Verwacht verloopLater, kleiner of nooit boven nuliSchematisch, geen fondsdata.

0

1. Jaar 1
2. Jaar 5
3. Jaar 10
4. Jaar 15

Capital calls en beheerskosten, nog geen verkopen

Verkopen vloeien terug via de fondslagen

In de eerste jaren stort u vooral: er lopen beheerskosten en verkopen laten op zich wachten. Pas als de fondsen bedrijven verkopen, stroomt er geld terug en buigt de curve naar boven. Die bocht kan later komen, kleiner zijn of uitblijven. Met verlengingen loopt een fonds al snel tien tot vijftien jaar.

Hoe leest u het rendement?

Een percentage zonder naam, periode en kostenbasis valt met niets te vergelijken. Vraag deze maatstaven, telkens na alle kosten en carried interest:

Net IRR

Het rendement per jaar, berekend op de werkelijke stortingen en uitkeringen. Vroege uitkeringen drijven het sterk op.

DPI

Hoeveel cash het fonds al terugbetaalde, tegenover het opgevraagde kapitaal.

RVPI

De geschatte waarde van wat nog niet verkocht is.

TVPI

DPI en RVPI samen: wat al uitgekeerd is en wat nog gewaardeerd wordt.

Vergelijk enkel fondsen met hetzelfde startjaar en een vergelijkbare strategie.

Hoeveel kost het, en wanneer kunt u eruit?

Het fund-of-funds rekent een eigen beheers- en prestatievergoeding aan, de onderliggende fondsen hun beheerskosten en vaak carried interest. Een feeder of distributeur kan er nog een laag bovenop zetten. Elke laag haalt iets af van wat bij u aankomt.

Een dagelijkse markt voor uw participatie is er meestal niet. Verkopen op de secundaire markt kan soms, met een koper, toestemming en vaak een korting. Reken erop dat het volledige bedrag de hele looptijd vastzit.

Welke vragen stelt u vóór u intekent?

1. 1Hoe lang kan het fonds lopen, met alle verlengingen?
2. 2Welk deel van het commitment wordt elk jaar opgevraagd, en hoe lang op voorhand?
3. 3Zijn de IRR en de TVPI netto, na alle kosten en carried interest?
4. 4Welk deel van de waarde is gerealiseerd, en welk deel steunt op schattingen?
5. 5Kunt u tussentijds verkopen, en tegen welke korting?

Samengevat: voordelen en nadelen

Voordelen

• U krijgt toegang tot niet-beursgenoteerde ondernemingen.
• U spreidt over meerdere beheerders en tientallen bedrijven.
• Professionals kiezen en volgen de investeringen op.

Nadelen en risico's

• Uw geld zit vaak tien jaar of langer vast.
• Capital calls vragen een reserve die klaarstaat.
• Meerdere kostenlagen verlagen het netto rendement.

Een fund-of-funds of een vastgoedgedekt krediet bij Lender?

Een fund-of-funds mikt op groei via geslaagde verkopen, met een onzekere timing. Bij Lender bent u schuldeiser van één onderneming, met een rente en een vervaldag die vooraf vastliggen en vastgoed als zekerheid.

Fund-of-funds en een vastgoedgedekt krediet bij Lender naast elkaar

	Fund-of-funds	LenderVastgoedgedekt krediet
Rendement	Fund-of-fundsGroei en verkopen, zonder bovengrens	LenderRente uit het contract, 6 tot 12% per jaar
Inkomen	Fund-of-fundsOnregelmatig, na verkopen	LenderDoorgaans elke maand rente
Looptijd	Fund-of-fundsTien jaar of langer	Lender12 tot 60 maanden
Aan uw geld	Fund-of-fundsGeen vrije uitstap	LenderOp de vervaldag
Kosten	Fund-of-fundsMeerdere fondslagen	LenderAl verrekend in de rente
Risico	Fund-of-fundsWaardeverlies en tegenvallende verkopen	LenderWanbetaling van de ondernemingiOok bij Lender kunt u geld verliezen: als de onderneming niet terugbetaalt en het onderpand bij een verkoop te weinig opbrengt.

Beide vragen geld dat u lang kunt missen, dus houd liquide middelen apart voor capital calls en onverwachte uitgaven.